Ахай гүний хүрээний туурь. Эх сурвалж: (https://mongoltoli.mn/history/admin/post_list)

Үндсэн мэдээлэл:

Хамаа бүхий үг Майдар
Төрөл Шашин
Цаг үе XVIII-XX зуун
Хэний хаанчлалын үед Энх-Амгалан
Сүмийн онцлог Цам бүжиг бүжиглэх, Майдар бурхан хүрээ эргэх тэргүүтнийг зохиож байжээ
Байгуулагдсан он 1699 он
Хаана байсан Түшээт ханы Ахай гүний хошуу

Ахай гүний Дашдандарлин хийд

Түшээт хан аймгийн Ахай засгийн хошууны хийд

    Түшээт ханы Ахай гүний хошууны гол хийд нь Дашдандарлин болно. Анх Энх-Амгалангийн гучин наймдугаар /1699/ онд “Дашдандарлин” сүмийг байгуулан шарын шашныг бадруулан тэтгэж дэлгэрүүлэн дээдийн түмэн өлзийг бататгахын номыг өдөр бүр уншуулан буй. Бас засаг Намжилдоржийн үед хайлан хурал нэмэн хуруулав. Харьяат хуврагуудыг дөрвөн хэсэг хувааж Дашчойлин, Довдонлин Намжиллин, Пунцаглин гэж нэрлэжээ. Засаг тайж Үржинжавын үед /1864-1882/ Цанид дацан, Ахай түшээ гүн Лувсанхайдавын үед /1884-1921/ Жүд, Мамба номын сургууль дацанг байгуулж тэнд цам бүжиг бүжиглэх, майдар бурхан хүрээ эргэх тэргүүтнийг зохиож байжээ.

    Тус хийдийн Майдарт олон зуун мөргөлчид цугларч мөргөл үйлддэг байв. Мөн Ёнзон хамбын ерөөл хурах болов. Хошууны эдгээр дацан хурлууд Сэлэнгэ голын хойт этгээд Овоот уулын энгэрт нутаглан сууж хурал номыг гүйцэтгэн буй гэжээ. (С.Чулуун, Н.Маралмаа)

Ашигласан ном зохиол

Монгол улс ҮТА. ФА-11.Д-1. ХН-375.
Д.Майдар. Монголын хот тосгоны гурван зураг. УБ.,1970.

Дэлгэрүүлж үзэх ном зохиол

Монголын сүм хийдийн түүхээс.(эмхтгэсэн Б.Эрдэнэбилэг). Соёмбо принтинг. УБ., 2012
Очир А, Цэрэндагва Я, Цогтбаатар Б. нар Монгол нутаг дахь соёлын үл хөдлөх өвийн хадгалалт хамгаалалт. Мөнхийн үсэг. УБ., 2006
Монголын сүм хийдийн түүхэн товчоон. Адмон принтинг. УБ., 2009