Хэвлэх


2022-07-03 04:06:18http://mongoltoli.mn/

МОГОЙ

1. Мөлхөгчдийн анги, могойн дэд баг, бие нарийн урт, хөлгүй, хайрстай, олон төрөл, зүйлтэй мөлхөгч амьтан, урт хорхой, ихэнх могойн шүдэнд хор бий: могойн ичээ (могой олноороо хуран ичсэн газар), могойн чуулган (могой ичээндээ орохоор олноор цугласан газар), могойн зулзага (хувилгана), могойн зулбадас (а. Могойн гуужсан арьс; б. [яриа] Бага хүүхдийг хараах үг) - Яадаг муу могойн зулбадас вэ. Яриа., аварга могой (халуун оронд амьдардаг том биетэй могой, хоргүй боловч амьтан барьж иднэ) - Аварга могой амаа ихээр ангайж... байв. Б.Ринчен. Заан залуудай., хорт могой (а. Хор боловсруулах булчирхай бүхий могой; б. [шилжсэн] Хорон санаатай хүн), могой яр (биеийг ороосон нэгэн зурвас улаавтар мөхлөг яр, мэдрүүлд бүгсэн салхин цэцгийн нян сэдрэх юм уу, дархлаа суларснаар идэвхжих голдуу хавирга завсрын мэдрүүл дагасан хөндүүр гинжин цэврүү), могой бялзуухай [амьтан] (хүзүү могойрхуу төрхтэй, хэл урт нэг зүйл бялзуухай), могой загас [амьтан] (хэлбэр могойн адил, хайрсгүй, шар цагаан хоёр зүйл бий, мөрөн голд төрнө), могой жарс [амьтан] (могой загастай адил болоод охор, толгой шовхгор, хайрсгүй, мөрөн голд төрдөг нэг зүйл загас), могой эрэлж [амьтан] (цагаан ямаа зарамтай адил болоод хавтгай толгойтой нэг зүйл загас), могойн идээ [ургамал] (заримыг нь чимэглэл болон хүнсэнд хэрэглэдэг, эмийн найрлагад ордог шүүслэг навчтай, нэг зүйлийн балт ургамал), могой идрээ [ургамал] (хээр ургана, идэр ногоотой адил болоод навчиндаа хөрөө мэт соёотой, амт гашуун нэгэн зүйл идэшний ногоо), могойн зүрхэн зандан [ургамал] (харавтар улаан өнгөтэй, сайхан үнэртэй нэг зүйл зандан), *могойд хатгуулсан юм шиг (гэнэт босон харайх), могой мөрөө танихгүй, хүн биеэ мэдэхгүй [зүйр цэцэн үг] (өөрийгөө үл мэдэх гэсэн санаа), хүний эрээн дотроо, могойн эрээн гаднаа [зүйр цэцэн үг] (хүний муу бодол, санаа дотроо байдаг гэсэн санаа);


2. Дорно дахины зурхайн ёсны арван хоёр жилийн зургаа дахь жилийн нэр: могой сар [зурхай] (могой эзэлсэн сар), могой өдөр [зурхай] (могой тохиох өдөр), могой цаг [зурхай] (есөөс арван нэгэн цагийн хоорондох хугацаа).

--oOo--