Хэвлэх


2021-11-30 07:48:01http://mongoltoli.mn/

АЙРАГ

Ихэвчлэн гүүний сүүг хөрөнгөлөн исгэсэн ундаа: айраг бүлэх (хөхүүр, саванд буй айргийг бүлүүрээр цохилон хутгах), айраг исгэх (айраг хийх) - Өвөл айраг исгэж, архи нэрнэ. Б.Нямаа. Арандалынхан., айргийн архад (айраг агуулах арьсан сав), айргийн бүлүүр (айраг бүлж исгэхэд хэрэглэх урт иштэй, гурваас дөрвөн нүх бүхий дугуй модон хэрэгсэл), айргийн хөрөнгө (айраг исгэхэд зориулсан үүсвэр хөрөнгө),  айргийн хул (айраг уух том модон аяга), айргийн хөхүүр (айраг хийх, хараа бүхий томхон ширэн сав), айргийн эмнэлэг (айргаар эмчлэх сувиллын газар), айраг эхлэх (түүхий сүүн дээр хөрөнгө нэмэн бүлж исгэн шогшуулах), айраг архи ~ архи айраг [хоршоо] (согтууруулах ундаа) - Хундага тавилгүй айраг архи ууж гэнэ. Халх ардын тууль., айраг идээ [хоршоо] (идээ ундаа) - Ахин дөхөн суугаад айраг идээг сөгнөөд байлаа. Халх ардын тууль., айраг исэг [хоршоо] (айраг) - Монгол хүн сүү хярам, айраг исэг, хоормог ундаагаа уугаад болоод байсан. Ш.Нацагдорж. Мандхай цэцэн., айраг сархад [хоршоо] (сархад ундаа) - Идээний дээж болсон амтат хатан айраг сархадын зүйлийг өргөж г‎энэ. Хуримын ерөөл., айраг цэгээ [хоршоо] (айраг), тараг айраг ~ айраг тараг [хоршоо] (исгэж, бүрж болгосон ундаа) - Талын сайхан хөндийд нь танхил хөхөө донгодно, тансаг зуны улиралд нь тараг айраг бялхана. С.Цоодол. Ардын дуунууд., шар айраг (гол төлөв арвай, мөн улаан буудай, эрдэнэшиш, тутарга гэх мэтийг исгэж, зөрөг цэцгээр амт үнэр, охь нэмсэн нэг төрлийн согтууруулах ундаа), айргийн ган (айргийн торх), айргийн торх ‍(айраг цэгээ зэргийг агуулахаар хийсэн босоо их модон сав), айргийн тууш (цэгээ уухад хэрэглэх тусгай аяга), айргийн тав (хурдан морины уралдаанд эхэнд давхиж ирсэн таван морь) - Алаг даага нь айсуй харагдлаа, айргийн тавтай зуузай дарлаа. Д.Пүрэвдорж. Шарлингийн Хар Хас.

--oOo--